Zer da aurrekontua?
Zer da eta nola egiten da?
Udalak zenbat diru duen eta urtean zehar zertan gastatuko duen jasotzen duen dokumentua da Udal Aurrekontua.
Udalerriaren zerbitzu publikoak, inbertsioak eta eguneroko funtzionamendua planifikatzeko aukera ematen du.
Zer da udal aurrekontua?
Aurrekontuak,
- Udalaren diru-sarrerak aurreikusten ditu (zergak, tasak, transferentziak, etab.).
- Udal-zerbitzuei erantzuteko beharrezkoak diren gastuak baimentzen ditu.
- Kontuak orekatuta daudela eta jasangarriak direla bermatzen du.
- Aurrekontua dokumentu publikoa da, edozein bizilagunek eskuratzeko modukoa.
Oinarrizko printzipioak
Aurrekontuak legeak ezarritako hainbat printzipio bete behar ditu:
- Urtekoa: urtebeterako onartzen da.
- Unibertsaltasuna: diru-sarrera eta gastu guztiak biltzen ditu.
- Unitatea: dokumentu bakarra da.
- Oreka: ezin du hasierako defizitik izan.
- Publizitatea: herritarrek jakinaren gainean egon daitezen argitaratzen da.
- Espezialitatea: kreditu bakoitza bere helburu zehatzerako bakarrik erabil daiteke.
Nork hartzen du parte?
Hauen arteko elkarlanarekin egiten da:
- Alkatetza eta Ogasun Zerbitzua
- Zinegotziak eta udal sailak
- Zerbitzu teknikoak
- Udal kontu-hartzailetza, prozesua koordinatzen duena eta legea betetzen dela bermatzen duena
Nola egiten da aurrekontua?
1. Lehentasunak zehazten dira
Alkatetzak urteko helburuak ezartzen ditu (zerbitzuak, mantentze-lanak, obrak, inbertsioak…)
2. Arloen proposamenak jasotzen dira
Arlo eta Zerbitzu bakoitzak bere beharrak eta gastu-aurreikuspenak aurkezten ditu.
3. Diru-sarrerak kalkulatzen dira
Honako hauetatik datozen baliabide erabilgarriak zenbatesten dira:
- Zergak eta tasak
- Estatuaren, Aldundiaren eta Eusko Jaurlaritzaren transferentziak
- Ondare-sarrerak eta beste batzuk
4. Doitu eta orekatu egiten da
Proposamenak berrikusten dira, gastuak eta diru-sarrerak bat datozela ziurtatzeko.
5. Proiektua idazten da
Kontu-hartzailetzak dokumentu ofiziala egiten du, honako hauekin:
- Diru-sarrerak eta gastuak, zehaztuta
- Inbertsioak
- Gauzatzeko oinarriak
- Txosten ekonomikoak eta juridikoak
Nola onartzen da aurrekontua?
1. Hasierako onarpena
Udalbatzak aurrekontu-proiektua eztabaidatu eta bozkatzen du.
2. Jendaurrean jartzea
15 egun balioduneko epean, edonork aurkez ditzake alegazioak.
3. Behin betiko onarpena
Alegazioak ebatzi ondoren, Osoko Bilkurak aurrekontua behin betiko onartzen du.
4. Argitaratzea
Dokumentu osoa jendaurrean argitaratzen da, nahi duenak kontsulta dezan.
Urtarrilaren 1ean edo argitaratu eta hurrengo egunean jartzen da indarrean.
Zer gertatzen da onartu ondoren?
Urtean zehar kreditu-aldaketak egin daitezke, adibidez:
- Transferentzia berriak sartzeko
- Ustekabeko gastuak doitzeko
- Barneko partidak berrantolatzeko
Eragiketa horiek guztiek araudia bete behar dute, eta argitaratu egiten dira, gardenak izan daitezen.
Zergatik da garrantzitsua Legazpirentzat?
Aurrekontuak honako hauek definitzen dituelako:
- Herritarrei ematen zaizkien zerbitzuak
- Azpiegituretan eta espazio publikoetan egiten diren inbertsioak
- Udal-lehentasunak
- Diru publikoaren kudeaketa arduratsua
Aurrekontuarekin Udalak honakoa bermatzen du: Legazpi ondo kudeatutako udalerria, gardena eta herritarren ongizatera bideratutako udalerria dela.